Het woord voorbeelddorp zult u niet vinden in de dikke van Dale, toch had dit zomaar het woord van het jaar kunnen worden als deze verkiezing zou zijn gehouden halverwege de jaren vijftig. Rottevalle (Fr) was in die tijd samen met Kerkhoven (Nb) een voorbeelddorp voor modernisering in de agrarische sector.
m.b.v. Marchall gelden en eigen middelen werd een dertigtal boeren bedrijven opgewaardeerd naar de nieuwste standaarden. Zowel de woning als het dieren verblijf werd aangepakt. Dit betekende nieuwe stallen en hokken voor de beesten en nieuwe keukens en slaapplaatsen voor de mensen. Maar ook de nutsvoorzieningen werden aangepakt. Zo kwam er waterleiding en werd het elektriciteitsnet verzwaard. De aangepaste bedrijven zouden in de jaren na hun "update" dienen als een soort van "reality" landbouwshow met als doel, de agrarische sector naar een hoger niveau te brengen.
Talloze excursies en vele notabelen, waaronder de Koningin en de minister van landbouw (Mansholt), werden in de jaren na de verbouwingen langs de bedrijven geleid. Zelf de Amerikaanse geldverstrekkers kwamen langs, compleet met cowboyhoeden, om te kijken wat er met hun geld was gerealiseerd.
Na 3 jaar voorbeelddorp (1953-1956), bleef de teller staan op iets meer dan tienduizend bezoekers. Als een soort van opvolger van Rottevalle-voorbeeldorp, wordt er in september 1958 een landbouw tentoonstelling gehouden. Hier kwamen nog eens zo'n 21.000 bezoekers op af.
Het succes voor de deelnemende bedrijven was uiteindelijk maar beperkt. De inkomsten van de bedrijven liepen terug maar zonder modernisatie waren deze waarschijnlijk nog verder terug gelopen. De voornaamste oorzaak hiervan was de gelijk blijvende melkprijs. Ook liep het aantal volwaardig arbeidskrachten (Tegenwoordig F-Tee-Ees) op de betrokken bedrijven terug. Het begin van de schaalvergroting en modernisering in de landbouw was begonnen.
De Bildwei 66 in Rottevalle.
Enkele jaren geleden, toen ik samen met mij vader over de Bildwei fietste, vertelde hij mij dat er achter het huisje aan de Bildwei 66 een bijzondere schuur staat, die was gebouwd in de tijd dat Rottevalle voorbeelddorp was en dat zelfs koningin Juliana er kwam kijken.
Het huis staat tegenwoordig leeg en is te koop. Het ideale moment om wat foto' s te maken voordat een toekomstige eigenaar de boel met de grond gelijk maakt. Zoals de onderstaande foto' s laten zien is de staat van het huisje zeer slecht. Alleen met veel geld en toewijding is er nog wat van te maken. De schuur daarentegen ziet er verrassend goed uit en heeft zo te zien, recent nog onderhoud aan het rieten dak gehad. Ook de varkens stal, waarvan ik vermoed dat die ook is gebouwd in de voorbeelddorp periode, valt niet tegen. Het kippenhok en de kuil silo hebben, net als het huisje, betere tijden gekend. Alles bij elkaar is het een prachtig voorbeeld hoe een boerenbedrijf er uitzag aan het begin van de tweede helft van de vorige eeuw. Helaas staat geen van de objecten op de monumentenlijst. Als er niets gebeurt, dan ben ik bang, dat we over een aantal jaren alleen nog maar van de foto's kunnen genieten.
De open loopstal.
De open loopstal kan gezien worden als één van de belangrijkste attracties van het voorbeelddorp. Echter was het succes van dit type stal maar zeer beperkt. 's Winters was het er erg koud werken en om de koeien schoon te houden was veel extra stro nodig. De koeien daarentegen gedijden er prima en ze waren na de winter een stuk minder verstijft dan in een ouderwetse grupstal. Wat weer een groot voordeel was bij het afkalveren. De nadelen hadden echter de overhand en boeren die aan modernisatie deden in de jaren na het voorbeelddorp zouden voornamelijk kiezen voor een Hollandse stal. Tegenwoordig lijkt de open loopstal in een iets gewijzigde vorm een "comeback" te maken. Op zich niet verwonderlijk want de melk-robot krijgt het tenslotte niet snel koud.
